👉 Ders 1: Alfabe
👉 Ders 2: Selamlaşma
👉 Ders 3: Ekler, Sözlük
Nogayca için tek ve resmî bir alfabe bulunmamaktadır.
Günümüzde Nogayca; Kazakça Kiril, Türkçe Latin ve Kazakça Arap alfabeleriyle yazılmaktadır.
Nogayca selamlaşmalar için bazı örnekler aşağıda verilmiştir:
Salam – Merhaba
Qalaysın? – Nasılsın?
Cevap olarak:
Aruvmen – İyiyim
Yaqsıman – İyiyim
(Bu iki ifade aynı anlamı verir.)
----------------------------------------------------
Birine “Ne yapıyorsun?” anlamında soru yöneltmek için şu ifadeler kullanılır:
Qaetesiñ? – Ne ediyorsun?
Ne etesiñ? – Ne yapıyorsun?
Bu sorulara verilebilecek cevaplar:
Eş kim etpeymen, sen qaetesiñ?
(Hiçbir şey yapmıyorum, sen ne yapıyorsun?)
Veya:
Solay er zamankiday, sen qaetesiñ?
(Her zamanki gibi, sen ne yapıyorsun?)
Solay → “Öyle / Aynı şekilde” anlamı verir.
-day / -dey eki benzetme anlamı katar.
Örnekler:
Awulday – köy gibi
Kededey – oğlan gibi
Bu yapı Nogayca’da günlük konuşmada sıkça kullanılır.
Kaynak bize ait değildir, Ticari amaçla kullanılmamaktadır, hazırlayanlara çok teşekkürler!
Anlamı: Yapmış olan ya da olan anlamı verir.
Meni süygeni men de süyemen
Anlamı: Beni seveni ben de severim.
Burada fark ederseniz “süyeni” yerine “süygeni” kullanılmıştır.
Bu kullanım, fiilin olan / yapmış olan anlamını vurgular.
Menim atam Kafkasyadan kelgen
Anlamı: Benim babam Kafkasyadan gelmiş.
Bu cümlede geçmişten bahsedildiği için -gen eki kullanılmıştır.
“Elbette keldi de kullanılabilirdi**, ancak Türkçedeki “geldi” ve “gelmiş” farkına benzer bir durum vardır.
Bu ayrım her dilde bulunmaz, fakat hem Türkçede hem Nogaycada mevcuttur.
Bu ekleri her zaman kullanmanız gerekmez.
Nogaycada da çok sık karşınıza çıkmayabilir; ancak anlamları şöyledir:
Anlamı: Yapmakta olan
Bu kelimeler aslında yatmak, yürümek, durmak anlamına gelir.
Ancak konuşma dilinde şu an yapılan eylemi ifade etmek için kullanılır.
Ne etip cürisen
(Ne yapıyorsun?)
Eş, oltırıp turaman
(Hiç, oturup duruyorum)
Keleyatırman
(Geliyorum)
Bu ifade şu anda yapılan eylemi anlatır.
Kelemen de doğrudur, Keleyatırman da doğrudur.
Keletağan awuldaslar bar, tez yasa
(Gelmekte olan misafirler var, hızlı yap)
Bu cümle -tağan ekine örnektir.
Aytqanımı anlap alaysız ba?
(Söylediğimi anlıyor musunuz?)
Menim esitqenimi sen de esitesin ba?
(Benim duyduğumu sen de duyuyor musun?)
Bu ekler, yapılmış veya gerçekleşmiş olan eylemleri belirtir.
Men mında kelgen edim
(Ben buraya gelmiştim)
Edi, Türkçedeki “idi” gibidir ve geçmişte yapılan eylemi anlatır.
O mında kelgen eken
(O buraya gelmiş)
Eken ise başkasından duyulan, öğrenilen bilgi anlamı taşır.